Political Crisis: ଜମା ଟଙ୍କା ପାଇଁ ରାସ୍ତାରେ ଲୋକେ, ବନ୍ଦୀ ହେଲେ ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି
ଶୁକ୍ରବାର ପାରାଗୁଏର ସିନେଟ୍ରେ ଉପସ୍ଥିତ ସମସ୍ତ ୪୪ ଜଣ ସଦସ୍ୟ ପେନାଙ୍କୁ ପଦରୁ ହଟାଇବା ସପକ୍ଷରେ ଭୋଟ୍ ଦେଇଥିଲେ। ଏହା ସହ ୧୯୮୯ରେ ଦେଶରେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପୁନଃପ୍ରତିଷ୍ଠା ପରଠାରୁ ମହାଭିଯୋଗ ଜରିଆରେ ପଦଚ୍ୟୁତ ହୋଇଥିବା ଦ୍ୱିତୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହୋଇଛନ୍ତି ପେନା।
Political Crisis: ପାରାଗୁଏରେ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ସଙ୍କଟ ଏବେ ରାଜନୈତିକ ସଙ୍କଟର ରୂପ ନେଇଛି। ୟୁଏନୋ ବ୍ୟାଙ୍କର ପତନକୁ ନେଇ ଦେଶର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦରୁ ହଟିଥିବା ସାଣ୍ଟିଆଗୋ ପେନାଙ୍କୁ ଶୁକ୍ରବାର ଗୃହବନ୍ଦୀ କରାଯାଇଛି। ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ବିଶ୍ୱାସଭଙ୍ଗ ଓ ଦାୟିତ୍ୱର ଦୁରୁପଯୋଗ ଭଳି ଅଭିଯୋଗର ତଦନ୍ତ ଚାଲିଛି। ତେବେ ପେନା ନିଜ ବିରୋଧରେ ଆସିଥିବା ଅଭିଯୋଗକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିଛନ୍ତି।
୪୪ ଜଣ ସାଂସଦଙ୍କ ସମର୍ଥନରେ ପଦଚ୍ୟୁତ:
ଶୁକ୍ରବାର ପାରାଗୁଏର ସିନେଟ୍ରେ ଉପସ୍ଥିତ ସମସ୍ତ ୪୪ ଜଣ ସଦସ୍ୟ ପେନାଙ୍କୁ ପଦରୁ ହଟାଇବା ସପକ୍ଷରେ ଭୋଟ୍ ଦେଇଥିଲେ। ଏହା ସହ ୧୯୮୯ରେ ଦେଶରେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପୁନଃପ୍ରତିଷ୍ଠା ପରଠାରୁ ମହାଭିଯୋଗ ଜରିଆରେ ପଦଚ୍ୟୁତ ହୋଇଥିବା ଦ୍ୱିତୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହୋଇଛନ୍ତି ପେନା।
ସିନେଟ୍ର ନିଷ୍ପତ୍ତି ପରେ ତାଙ୍କୁ ଗୃହବନ୍ଦୀ ରଖିବାକୁ ସରକାରୀ ଓକିଲଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଜାରି ହୋଇଥିଲା। ଶନିବାର ଆର୍ଥିକ ଅପରାଧ ତଦନ୍ତ ବିଭାଗ ନିକଟରେ ହାଜର ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ନିଜ ଘରେ ରହିବେ। ତଦନ୍ତକାରୀ ଅଧିକାରୀ ସିଲଭିଆ ଗୋଞ୍ଜାଲେଜ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ପେନା ନିଜ ଘରେ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସହଯୋଗ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି।
ୟୁଏନୋ ବ୍ୟାଙ୍କ ସଙ୍କଟରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ବିବାଦ:
ନଭେମ୍ବର ୩ ତାରିଖରେ ପାରାଗୁଏର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ଅସ୍ଥିରତା ଆଶଙ୍କାରେ ୟୁଏନୋ ବ୍ୟାଙ୍କ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନେଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ବ୍ୟାଙ୍କର ପ୍ରାୟ ୩୦ ଲକ୍ଷ ଗ୍ରାହକ ନିଜ ସଞ୍ଚୟ ଟଙ୍କା ଉଠାଇବା, ଏଟିଏମ୍ କାର୍ଡ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଓ ଅନ୍ୟ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ସେବା ପାଇବାରେ ଅସୁବିଧାରେ ପଡ଼ିଥିଲେ। ଦେଶର ୬୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ଅଧା ଲୋକ ଏହାଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିବା କୁହାଯାଉଛି।
ୟୁଏନୋ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ବହୁ ପରିମାଣର ସରକାରୀ ଅର୍ଥ ଜମା ରହିଥିଲା। ଅଭିଯୋଗ ଅନୁସାରେ, ପେନା ନିଜ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଭାବ ବ୍ୟବହାର କରି ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ବିପୁଳ ସରକାରୀ ଅର୍ଥ ମିଳିବାରେ ସହାୟତା କରିଥିଲେ। ଏହା ସହ ବ୍ୟାଙ୍କର ଭିତର ମହଲରେ ହୋଇଥିବା ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ଋଣ କାରବାରକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରକ ସଂସ୍ଥା ଅଣଦେଖା କରିଥିବା ନେଇ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି।
କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମଧ୍ୟ ଗିରଫ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ:
ଏହି ମାମଲାରେ ପେନାଙ୍କ ସହ ପୂର୍ବତନ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଲୋସ୍ କାରଭାଲୋଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଗିରଫ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ହୋଇଛି। କାରଭାଲୋ ପୂର୍ବରୁ ସେହି ଅର୍ଥ ଅନୁଷ୍ଠାନର ମୁଖ୍ୟ ଥିଲେ, ଯାହା ପରେ ୟୁଏନୋ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା। ୨୦୨୩ରେ ପେନା ତାଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ। ତେବେ ତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଛି କି ନାହିଁ, ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନାହିଁ।
ପେନାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ବିଶ୍ୱାସଭଙ୍ଗ ଅଭିଯୋଗ ରହିଛି। ଏହି ଅପରାଧ ପ୍ରମାଣିତ ହେଲେ ସାଧାରଣ ପରିସ୍ଥିତିରେ ୫ ବର୍ଷ ଏବଂ ଗୁରୁତର ମାମଲାରେ ୧୦ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜେଲ୍ ଦଣ୍ଡ ହୋଇପାରେ।
୩୫୫ ନିୟୁତ ଡଲାର ଜମାକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ:
ସାଂସଦମାନେ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଥିବା ସମୟରେ ପେନା ୟୁଏନୋ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ସରକାରୀ ଅର୍ଥ ଜମା କରିବାରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥିଲେ। ଏପରିକି ଦେଶର ସରକାରୀ ପେନ୍ସନ୍ ପାଣ୍ଠିରୁ ପ୍ରାୟ ୩୫୫ ନିୟୁତ ଡଲାର ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଜମା ରଖାଯାଇଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି। ଏହା ଆଇନଗତ ସୀମାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ନେଇ ମଧ୍ୟ ସାଂସଦମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି।
ଅନ୍ୟପଟେ ପେନାଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଉଠିବା ପରେ ସେ ଗତବର୍ଷ ୟୁଏନୋର ହୋଲ୍ଡିଂ କମ୍ପାନୀରେ ଥିବା ନିଜ ଅଂଶଧନ ବିକ୍ରି କରିଥିଲେ। ତଥାପି ବ୍ୟାଙ୍କର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ସରକାରୀ ଅର୍ଥ ଜମା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନେଇ ତଦନ୍ତ ଜାରି ରହିଛି।
ରାସ୍ତାକୁ ଓହ୍ଲାଇଲେ ହଜାର ହଜାର ଗ୍ରାହକ:
ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଟଙ୍କା ଅଟକି ରହିବା ପରେ ଦେଶରେ ଜନଅସନ୍ତୋଷ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ରାଜଧାନୀ ଆସୁନସିଅନ୍ରେ ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ରାସ୍ତାକୁ ଓହ୍ଲାଇ ନିଜ ଜମା ଟଙ୍କା ଫେରାଇବା ଏବଂ ବ୍ୟାଙ୍କ ପତନ ପାଇଁ ଦାୟୀ ଲୋକଙ୍କ ବିରୋଧରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଦାବି କରିଥିଲେ। ଆନ୍ଦୋଳନକାରୀମାନେ ପେନାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ନାରାବାଜି କରିଥିଲେ।
ସରକାରୀ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କମ୍ପାନୀର ଜଣେ କର୍ମଚାରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହା ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସର ବଡ଼ ଧରଣର ଉଲ୍ଲଂଘନ। ତାଙ୍କ କର୍ମଚାରୀ ପେନ୍ସନ୍ ପାଣ୍ଠିର ଟଙ୍କା ମଧ୍ୟ ୟୁଏନୋ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଜମା ଥିଲା।
କିଛି ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଫେରୁଛି ଟଙ୍କା:
ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରେ ଗୁରୁବାରଠାରୁ କିଛି ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଜମା ଟଙ୍କା ଫେରାଇବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ୧୦ ନିୟୁତ ଗୁଆରାନି (ପ୍ରାୟ ୧୫୦୦ ଡଲାର) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜମା ଥିବା ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଅର୍ଥ ଫେରସ୍ତ କରାଯାଉଛି। କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଜମା ବୀମା ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରାୟ ୩୫ ହଜାର ଡଲାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜମାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଉଛି, ଯାହା ୟୁଏନୋର ୯୭ ପ୍ରତିଶତ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ କଭର୍ କରୁଛି।
ଏପଟେ ୟୁଏନୋ ବ୍ୟାଙ୍କର ଅଧିକାରୀ ଓ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୨୭ ଜଣଙ୍କ ବିରୋଧରେ ବିଶ୍ୱାସଭଙ୍ଗ ଓ ଠକେଇ ଉଦ୍ୟମ ଭଳି ଅଭିଯୋଗ ଲଗାଯାଇଛି। ବ୍ୟାଙ୍କର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ମିଗୁଏଲ୍ ଭାଜ୍କେଜ୍ଙ୍କ ସମେତ ୬ ଜଣ ପୂର୍ବତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କୁ ବିଚାର ପୂର୍ବ ହାଜତରେ ରଖିବାକୁ ଅଦାଲତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ତଦନ୍ତକାରୀ ସଂସ୍ଥା ତାଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ନଅଟି ବିଳାସପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍, ଏକ ୟାଟ୍ ଓ ଦୁଇଟି ଛୋଟ ବିମାନ ଜବତ କରିଥିବା ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଛି।
ନୂଆ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଉପରେ ବଡ଼ ଦାୟିତ୍ୱ:
ପେନାଙ୍କ ପଦଚ୍ୟୁତି ପରେ ପୂର୍ବତନ ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପେଡ୍ରୋ ଆଲିଆନା ନୂଆ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବେ ଶପଥ ନେଇଛନ୍ତି। ସେ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପଦରେ ରହିବେ। ତେବେ ୟୁଏନୋ ବ୍ୟାଙ୍କ ପତନ ସହ ଜଡ଼ିତ ମାମଲାରେ ଆଲିଆନାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମଧ୍ୟ ତଦନ୍ତ ଚାଲିଛି।
ଏବେ ନୂଆ ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ହେଉଛି ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଜମା ଟଙ୍କା ଫେରସ୍ତ, ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଲୋକଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଫେରାଇବା ଏବଂ ଏହି ସଙ୍କଟ ପାଇଁ ଦାୟୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଆଇନ ଅନୁସାରେ ଦଣ୍ଡିତ କରିବା।