CISF restructuring 2026: ଦେଶର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ, CISFର ପୁନର୍ଗଠନ ନଭେମ୍ବର ୧ରୁ...

CISF restructuring 2026: ଦେଶର ଅତି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଓ ରଣନୈତିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷାକୁ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଶିଳ୍ପ ସୁରକ୍ଷା ବଳ (CISF)ର ପ୍ରଶାସନିକ ଓ ପରିଚାଳନା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଉଛି। ନୂଆ ଢାଞ୍ଚା ୧ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୬ରୁ ସାରା ଦେଶରେ ଲାଗୁ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହି ପୁନର୍ଗଠନ ଅନୁସାରେ ବିଭିନ୍ନ ଶିଳ୍ପ ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ସୁରକ୍ଷା ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି CISFର ସେକ୍ଟରଗୁଡ଼ିକୁ ନୂଆ ଭାବେ ସଜାଯିବ।

ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ନଜର ରଖିବା, ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରୋଟୋକଲ୍‌ରେ ସମାନତା ଆଣିବା ଏବଂ ସମ୍ପୃକ୍ତ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ, ବିଭାଗ ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ପରିଚାଳନା କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ସହ ସମନ୍ୱୟ ବଢ଼ାଇବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି।

କାହିଁକି CISFର ପୁନର୍ଗଠନ କରାଯାଉଛି?
ବର୍ତ୍ତମାନ CISF ଦେଶର ବିମାନବନ୍ଦର, ବନ୍ଦର, ପରମାଣୁ ଓ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ର, ବିଦ୍ୟୁତ୍ କେନ୍ଦ୍ର, ଇସ୍ପାତ କାରଖାନା, କୋଇଲା ଖଣି, ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ରିଫାଇନାରୀ, ନୋଟ୍ ଛାପାଖାନା, ସରକାରୀ କୋଠା, ଐତିହାସିକ ସ୍ମାରକୀ ଓ ମେଟ୍ରୋ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନର ସୁରକ୍ଷା ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଉଛି।

ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀ, ଭିତ୍ତିଭୂମି ଓ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବିପଦ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ। ତେଣୁ ପୂର୍ବରୁ ଅଞ୍ଚଳ ଆଧାରରେ ରହିଥିବା ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର ଆଧାରିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି।

ବିମାନ ଚଳାଚଳ, ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି ଓ ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ CISFର ପୂର୍ବ ଅଭିଜ୍ଞତା ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ଆଧାର ହୋଇଛି। ଗୋଟିଏ ପ୍ରକାରର ପ୍ରତିଷ୍ଠାନକୁ ଗୋଟିଏ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କମାଣ୍ଡ୍ ଅଧୀନରେ ରଖିଲେ ଯବାନଙ୍କ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ, ସୁରକ୍ଷା ନିୟମ ଓ ପରିଚାଳନାରେ ଅଧିକ ଦକ୍ଷତା ଆସିପାରିବ।

ନୂଆ ଢାଞ୍ଚାରେ କେଉଁ ସେକ୍ଟରରେ କ’ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ?
ପୁନର୍ଗଠନ ଅନୁସାରେ ବର୍ତ୍ତମାନର କିଛି ଆଞ୍ଚଳିକ ସେକ୍ଟରକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର ଆଧାରରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯିବ।

୧.ସରକାରୀ କୋଠା, ସଂଗ୍ରହାଳୟ, ସ୍ମାରକୀ ଓ ମେଟ୍ରୋ ସେକ୍ଟର: ଜାତୀୟ ରାଜଧାନୀ ଅଞ୍ଚଳ ସେକ୍ଟରକୁ ପୁନର୍ଗଠନ କରି ଏହି ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷା ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯିବ।

୨.ପାୱାର ସେକ୍ଟର-I ଓ II: ନୂଆଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ନର୍ଥ ସେକ୍ଟରକୁ ପାୱାର-I ସେକ୍ଟର ଏବଂ କୋଲକାତାସ୍ଥିତ ନର୍ଥ ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ସେକ୍ଟର-IIକୁ ପାୱାର-II ସେକ୍ଟରରେ ପରିଣତ କରାଯିବ।

୩.କୋଇଲା ସେକ୍ଟର: ରାଞ୍ଚିସ୍ଥିତ ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ସେକ୍ଟରକୁ କୋଇଲା ସେକ୍ଟର ଭାବେ ପୁନର୍ଗଠନ କରାଯିବ।

୪.ଷ୍ଟିଲ୍ ସେକ୍ଟର: ଭିଲାଇସ୍ଥିତ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ସେକ୍ଟରକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଷ୍ଟିଲ୍ ସେକ୍ଟରରେ ପରିଣତ କରାଯିବ।

୫.ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍ ସେକ୍ଟର: ଗୁଆହାଟୀସ୍ଥିତ ନର୍ଥ ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ସେକ୍ଟରକୁ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ଷେତ୍ରର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପୁନର୍ଗଠନ କରାଯିବ।

୬. ବନ୍ଦର ସୁରକ୍ଷା ସେକ୍ଟର: ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ବନ୍ଦର ସୁରକ୍ଷାକୁ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ମୁମ୍ବାଇସ୍ଥିତ ୱେଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ସେକ୍ଟରକୁ ୱେଷ୍ଟ କୋଷ୍ଟ ପୋର୍ଟ ସେକ୍ଟର ଏବଂ ଚେନ୍ନାଇସ୍ଥିତ ସାଉଥ୍ ସେକ୍ଟରକୁ ଇଷ୍ଟ କୋଷ୍ଟ ପୋର୍ଟ ସେକ୍ଟରରେ ପରିଣତ କରାଯିବ।

ବନ୍ଦର ସୁରକ୍ଷାଠାରୁ ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱ:
ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଜାହାଜ ଓ ବନ୍ଦର ସୁବିଧା ସୁରକ୍ଷା ସଂହିତା (ISPS Code) ଅନୁଯାୟୀ CISFକୁ ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏକ ମାନ୍ୟତାପ୍ରାପ୍ତ ସୁରକ୍ଷା ସଂଗଠନ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ନୂଆ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଦର କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସୁରକ୍ଷା ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ କରିବାରେ ସହାୟତା ମିଳିପାରିବ।

ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରର ଅତି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଜେଲ୍‌ଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷା ଦାୟିତ୍ୱ ମଧ୍ୟ CISFକୁ ଦିଆଯାଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ଗୁରୁତ୍ୱ ବଢ଼ୁଥିବାରୁ ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା, ଡ୍ରୋନ୍ ଓ ଆଣ୍ଟି-ଡ୍ରୋନ୍ କ୍ଷମତାକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି।

କ’ଣ ହେବ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନର ଲାଭ?
ନୂଆ ସେକ୍ଟର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଲାଗୁ ହେଲେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ସହଜ ହୋଇପାରିବ। ଏହା ଯବାନଙ୍କ ବିଶେଷ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ, ଦ୍ରୁତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ, ନିରୀକ୍ଷଣରେ ଉନ୍ନତି ଏବଂ ସମ୍ପୃକ୍ତ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ସହ ଉତ୍ତମ ସମନ୍ୱୟ ସ୍ଥାପନରେ ସହାୟକ ହୋଇପାରେ। ଦେଶର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଓ ରଣନୈତିକ ସମ୍ପତ୍ତିର ସୁରକ୍ଷାକୁ ଅଧିକ ଦକ୍ଷ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କରିବା ଏହି ପୁନର୍ଗଠନର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।