ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସ ଦ୍ଵାରା ଆଇଡିବିଆଇ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ କ’ଣ ଆଇଡିବିଆଇର ନିଜସ୍ଵ ଅର୍ଥରେ ହିଁ କିଣାଯାଉଛି?

Fairfax buying idbi: କ୍ରେତା ବ୍ୟାଙ୍କ କିଣୁଛନ୍ତି। ବ୍ୟାଙ୍କ କ୍ରେତାଙ୍କ ବ୍ୟବସାୟକୁ କିଣିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏଥିସହ ଦ୍ଵିତୀୟ କାରବାରରୁ ମିଳୁଥିବା ଅର୍ଥ ପ୍ରଥମ କାରବାରର ପାଣ୍ଠି ଯୋଜନାର ଏକ ଅଂଶ ଅଟେ। ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଧିଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଡ଼ କରିବାର ଏହା ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଉପାୟ। କ୍ୟାବିନେଟ୍ ବିକ୍ରିକୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ଦେବାର ଦ୍ଵିତୀୟ ଦିନ, ଅର୍ଥାତ୍ ୧୫ ଅକ୍ଟୋବରରେ, ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସର ଅଧିକାରୀମାନେ ଏକ କନଫରେନ୍ସ କଲ୍‌ରେ ବିନିଯୋଗକାରୀମାନଙ୍କୁ ଏହା କହିଥିଲେ। ବିଜନେସ୍‌ୱାର୍ଲ୍ଡ (Businessworld) ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଥାବାର୍ତ୍ତାର ସମୀକ୍ଷା କରିଛି।

ରେମଣ୍ଡ ଜେମ୍ସ ର ଜଣେ ବିଶ୍ଳେଷକ ଏକ ସରଳ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିଥିଲେ। ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସ ନିଜର ବୀମା କମ୍ପାନୀ 'ଗୋ ଡିଜିଟ୍'କୁ IDBI ଅଧୀନକୁ କିପରି ଆଣିବ? IDBI ନିଜ ପାଖରେ ଥିବା ଅତିରିକ୍ତ ନଗଦ ଅର୍ଥ ବ୍ୟବହାର କରି ବଜାର ଦରରେ ସେୟାର କିଣିବ କି? ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଏବଂ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ପ୍ରେମ ବାତ୍ସା ଏହା ଉପରେ ଉତ୍ତର ଦେଇଥିଲେ ଯେ, "ଏହାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏହିପରି ଯେ, ଆଇଡିବିଆଇ ବ୍ୟାଙ୍କ ପାଖରେ ଅତିରିକ୍ତ ପୁଞ୍ଜି ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି। ତେଣୁ ସେମାନେ ସିଧାସଳଖ ନଗଦ ଅର୍ଥ ଆକାରରେ ପୈଠ କରିବେ। ଆମର ଅନୁମାନ ଯେ, ଚୁକ୍ତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ସମୟରେ ସେମାନେ ବଜାର ଦର ଅନୁଯାୟୀ ନଗଦ ଅର୍ଥ ଦେବେ।"

ଏହି କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ, ଏହା ପୂର୍ବରୁ ବାତ୍ସା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ ଯେ ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସ ଆଇଡିବିଆଇ ପାଇଁ କିପରି ଟଙ୍କା ଦେବାକୁ ଯାଉଛି। "ହାତରେ ଥିବା ନଗଦ ଅର୍ଥ, ଆମ ବୀମା କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକରୁ ମିଳୁଥିବା ଲାଭାଂଶ (dividend), ସମ୍ପତ୍ତି ବିକ୍ରିରୁ ମିଳିବାକୁ ଥିବା ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଅର୍ଥ ଏବଂ 'ଡିଜିଟ୍' ଓ 'ଆଇଆଇଏଫଏଲ କ୍ୟାପିଟାଲ'ରେ ଥିବା ବିନିଯୋଗର ସେମାନଙ୍କ ବଜାର ମୂଲ୍ୟ ଅନୁସାରେ ହେବାକୁ ଥିବା ଅବଦାନ," ଏହି ମାଧ୍ୟମରେ ଅର୍ଥ ଦିଆଯିବ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥିଲା।

ତା’ପରେ ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସର ସଭାପତି ପିଟର କ୍ଲାର୍କ ଏହି କାରବାର ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଥିବା ପ୍ରକୃତ ରକମ ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ। ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ, ଏହି କ୍ରୟ ପାଇଁ ୫.୬ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ସେ ଆହୁରି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ ଯେ, "ଏଥିରେ 'ଡିଜିଟ୍ ଇନସ୍ୟୁରାନ୍ସ' (ଯେଉଁଥିରେ ଜୀବନ ବୀମା ବ୍ୟବସାୟ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଅଛି) ଏବଂ 'ଆଇଆଇଏଫଏଲ କ୍ୟାପିଟାଲ'ର ଅବଦାନକୁ ବିଚାରକୁ ନେଲେ, କେବଳ ଏହି ତିନୋଟି କମ୍ପାନୀର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୩ ବିଲିୟନ ଡଲାର ହେଉଛି।"

କ୍ଲାର୍କଙ୍କ ୩ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ଏହି ରକମ ୫.୬ ବିଲିୟନ ଡଲାରର କ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟର ଅଧାରୁ ଅଧିକ ଅଟେ। ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ବ୍ୟାଙ୍କ ନିଜର ଅଧିଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ନିଜେ ଟଙ୍କା ଦେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛି। ଏହା ଯୋଗୁଁ ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଯେ, ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସ ଆଇଡିବିଆଇ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ନିଜ ଟଙ୍କାରେ କିଣୁଛି, ନା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଥିବା ରକମର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ନିଜେ ଆଇଡିବିଆଇଠାରୁ ହିଁ ମିଳିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି?
ଏକା ପ୍ରସଙ୍ଗର ଚାରୋଟି ଦିଗ । ବିଜନେସ୍‌ୱାର୍ଲ୍ଡ ଦ୍ଵାରା ଏହି ବିକ୍ରି ସମ୍ପର୍କରେ ଉଠାଯାଇଥିବା ଏହା ପ୍ରଥମ ପ୍ରଶ୍ନ ନୁହେଁ। ଏହା ଚତୁର୍ଥ ପ୍ରଶ୍ନ ଅଟେ।

ମୂଲ୍ୟ
ଡିଆଇପିଏଏମର ୧୩ ଅଗଷ୍ଟର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ରେକର୍ଡ ଅନୁସାରେ, ଅଧିକାରୀମାନେ ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସର ବିଡ୍ (bid) ଆରମ୍ଭ କଲେ, ୯୪. ୪୨ ଟଙ୍କାର ସଂରକ୍ଷିତ ମୂଲ୍ୟକୁ ରଦ୍ଦ କଲେ ଏବଂ ତା’ପରେ ହିଁ ନୂତନ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ। ସେହି ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ୭୫.୯୯ ଟଙ୍କା ଆସିଲା, ଯାହା ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସର ୮୧ ଟଙ୍କା ତୁଳନାରେ କମ୍ ଥିଲା। ସରକାରଙ୍କ କହିବା କଥା ଯେ ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟପଦ୍ଧତି କେବଳ ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା ଥିଲା, ନିୟମ ନୁହେଁ, ଏବଂ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା "ଡବଲ ବ୍ଲାଇଣ୍ଡ" ଥିଲା।

ବିକ୍ରେତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ମଣ୍ଡଳୀ
ବିକ୍ରିର ସାତ ମାସର ଅବଧି ମଧ୍ୟରେ, ଏଲଆଇସିର ବିନିଯୋଗ ସମିତିରେ ଥିବା ଏଲଆଇସିର ଜଣେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସ-ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଥୋମାସ କୁକ ଇଣ୍ଡିଆର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ମଣ୍ଡଳୀରେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ଏଲଆଇସି ଆଇଡିବିଆଇରେ ଥିବା ନିଜର ୩୦.୨୪% ଅଂଶଧନ ବିକ୍ରି କରୁଥିଲା। ସେ ନିଜେ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରୁ ଦୂରେଇ ରହୁଛନ୍ତି କି ନାହିଁ, ସେହି ଆଭିମୁଖ୍ୟ ବିଷୟରେ ଏଲଆଇସି ପକ୍ଷରୁ କିଛି କୁହାଯାଇନାହିଁ।

କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ
କ୍ୟାବିନେଟ୍ ମଞ୍ଜୁରୀର ଠିକ୍ ଦ୍ଵିତୀୟ ଦିନରେ, ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସ ଘୋଷଣା କଲା ଯେ ସେ ଗୋ ଡିଜିଟ୍ ଏବଂ ଆଇଆଇଏଫଏଲ କ୍ୟାପିଟାଲରେ ଥିବା ନିଜର ଅଂଶଧନକୁ "ସେମାନଙ୍କ ବଜାର ଦରରେ" ଆଇଡିବିଆଇକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବ। ଗୋ ଡିଜିଟ୍ ଲାଇଫ୍ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ନାହିଁ ଏବଂ ଏହାର କୌଣସି ବଜାର ଦର ନାହିଁ। ଏହି ତିନୋଟି କମ୍ପାନୀ ମଧ୍ୟରୁ କୌଣସିଟିର ସ୍ଵାଧୀନ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ସାର୍ବଜନୀନ କରାଯାଇ ନାହିଁ।

ଅର୍ଥ
ବର୍ତ୍ତମାନ ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସର ନିଜ ଅଧିକାରୀମାନେ କହୁଛନ୍ତି ଯେ, ଆଇଡିବିଆଇ ସେହି କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ନଗଦ ଅର୍ଥ ଦେବ ଏବଂ ସେହି ନଗଦ ଅର୍ଥ ହିଁ ଆଇଡିବିଆଇକୁ କିଣିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗକୁ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇପାରେ। କିନ୍ତୁ, ସାମଗ୍ରିକ ଭାବେ ଦେଖିଲେ, ଏହା ଏଭଳି ଏକ କାରବାର ଯେଉଁଠାରେ ବିଡ୍ (bid) ଦେଖିବା ପରେ ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଗଲା; ବିକ୍ରେତା କମ୍ପାନୀର ଜଣେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ କ୍ରେତା ଗ୍ରୁପ୍‌ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ମଣ୍ଡଳୀରେ ଥିଲେ; ଏବଂ କ୍ରେତାଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ଯୋଜନା, ସେମାନେ ଯେଉଁ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ କିଣୁଛନ୍ତି, ସେହି ବ୍ୟାଙ୍କଠାରୁ ମିଳୁଥିବା ଅର୍ଥ ଉପରେ ହିଁ ନିର୍ଭରଶୀଳ ଅଟେ।

ଟଙ୍କାର ଦେଣନେଣ କିପରି ହେବ?
ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସ ସରକାର ଏବଂ ଏଲଆଇସି ଠାରୁ ଆଇଡିବିଆଇ ର ୬୦.୭୨ ପ୍ରତିଶତ ଶେୟାର ୫୨,୭୮୭ କୋଟି ଟଙ୍କାରେ, ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରତି ଶେୟାର ୮୧ ଟଙ୍କା ଦରରେ କିଣିଛି। ଏହି ଦର କ୍ୟାବିନେଟ୍ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଦିନର ବଜାର ମୂଲ୍ୟ ଠାରୁ କମ୍ ଥିଲା। ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସ ୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ୬୧,୧୬୪ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଶୁଦ୍ଧ ସମ୍ପତ୍ତି ଥିବା ଆଇଡିବିଆଇ ବ୍ୟାଙ୍କର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନିଜ ହାତକୁ ନେଇଛି। ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସର ଭାଷାରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ଆଇଡିବିଆଇ ବ୍ୟାଙ୍କ ଗୋ ଡିଜିଟ୍ ଜେନେରାଲ୍, ଗୋ ଡିଜିଟ୍ ଲାଇଫ୍ ଏବଂ ଆଇଆଇଏଫଏଲ କ୍ୟାପିଟାଲରେ ଥିବା ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସର ଶେୟାରଗୁଡ଼ିକୁ "ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବଜାର ଦରରେ" କିଣିଛି। ଏହି ଅର୍ଥ ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସ ଗ୍ରୁପ୍ ପାଖକୁ ଯାଉଛି। ସେମାନଙ୍କ ଅଧିକାରୀମାନେ ଏହି "ଅବଦାନ" କୁ ଆଇଡିବିଆଇ ପାଇଁ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଉଥିବା ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଗଣନା କରିଛନ୍ତି।

କ୍ଲାର୍କଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିବା ୩ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ରକମ ହେଉଛି ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସ ନିଜର ତିନୋଟି ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଥିବା ମୂଲ୍ୟ, ପ୍ରକୃତରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଅର୍ଥ ନୁହେଁ। ଏହି କାରବାରର ମୂଲ୍ୟ ଅନୁସାରେ ବିନିମୟ ଦରକୁ ବିଚାରକୁ ନେଲେ, ଏହି ରକମ ପ୍ରାୟ ୨୮,୩୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ହେଉଛି, ଯାହା ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସ ପକ୍ଷରୁ ଆଇଡିବିଆଇ (IDBI) ପାଇଁ ଦିଆଯାଉଥିବା ମୋଟ ରକମର ୫୪ ପ୍ରତିଶତ ଅଟେ।

ଏଟିବି କରମାର୍କର ଆଉ ଜଣେ ବିଶ୍ଳେଷକ ଏହି ଯୋଜନାର ସାରାଂଶ ବାତ୍ସାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ରଖିଥିଲେ - "ଡିଜିଟ୍ ଏବଂ ଆଇଆଇଏଫଏଲ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ସାମିଲ କରାଯିବ। ଆପଣ ବୋଧହୁଏ ଅତିରିକ୍ତ ପୁଞ୍ଜିରୁ ନଗଦ ଅର୍ଥ ନେବେ।" ଏହା ଉପରେ ବାତ୍ସା "ହଁ, ଏହା ସତ, ଜେଫ୍," ବୋଲି ଉତ୍ତର ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ତା’ପରେ ମାଲିକାନା ସୀମା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ।

କୌଣସି ବି ଗଠନ ବା ସଂରଚନା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହୋଇନାହିଁ ଏବଂ ବାତ୍ସା ଏହା ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଆଇଡିବିଆଇ ଏକ ସାର୍ବଜନୀନ କମ୍ପାନୀ ଅଟେ। ତେବେ, ଆଇଡିବିଆଇ ଏହି ରକମ କିପରି ଦେବ ବୋଲି ସିଧାସଳଖ ପଚରାଯିବାରୁ, ସେ 'ନଗଦ ଅର୍ଥ ଦ୍ଵାରା' ବୋଲି ଉତ୍ତର ଦେଇଥିଲେ।

IDBI ର ଅନ୍ୟ ସେୟାରଧାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ପ୍ରଶ୍ନ:
ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସ ୬୦.୭୨ ପ୍ରତିଶତ ଅଂଶଧନ ହାସଲ କରି IDBI ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇବ। ଅବଶିଷ୍ଟ ୩୯.୨୮ ପ୍ରତିଶତ ଅଂଶଧନ, ଯାହାର ଏକ ବଡ଼ ଭାଗ ସରକାର ଏବଂ ଏଲଆଇସି ମାଲିକାନାରେ ଅଛି, ତାହା ଅନ୍ୟ ସେୟାରଧାରୀ ବା ଭାଗିଦାରମାନଙ୍କ ପାଖରେ ରହିବ। IDBI କୁ ଏହି ନଗଦ ଅର୍ଥ ବଦଳରେ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ତିନୋଟି ବ୍ୟବସାୟର ଶେୟାର ମିଳିବ, ତେଣୁ ଏହି ରକମ ମାଗଣାରେ ଦିଆଯାଉନାହିଁ। କିନ୍ତୁ, ଏହା ବ୍ୟାଙ୍କର ଟଙ୍କା ଏବଂ ଏହା କିପରି ଖର୍ଚ୍ଚ କରାଯାଉଛି, ସେଥିରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାଗିଦାରଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥ ଜଡ଼ିତ ରହିଛି।

ଏହି ସନ୍ଦର୍ଭରେ ତିନୋଟି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି:

୧. ଯେଉଁ ବ୍ୟବସାୟଗୁଡ଼ିକର ବଜାରରେ କୌଣସି ମୂଲ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ (ଯେପରିକି 'ଗୋ ଡିଜିଟ୍ ଲାଇଫ୍' - Go Digit Life), ସେହି ବ୍ୟବସାୟଗୁଡ଼ିକର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ (valuation) ସ୍ୱାଧୀନ ଏବଂ ନିରପେକ୍ଷ ଭାବରେ କରାଯାଉଛି କି?
୨. ବ୍ୟାଙ୍କ ନିଜ ପୁଞ୍ଜିର ଏତେ ବଡ଼ ଅଂଶ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ କି?
୩. ଏହି କ୍ରୟ ସମସ୍ତ ସେୟାରଧାରୀଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ ଅଟେ, ନା ମୁଖ୍ୟତଃ ସେହି ବିକ୍ରେତାଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ ଯାହାର କ୍ରେତା କମ୍ପାନୀ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରହିଛି?
ଏହି ପୁଞ୍ଜି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କାହାର?

IDBI ପାଖରେ ଥିବା ଅତିରିକ୍ତ ପୁଞ୍ଜି ହଠାତ୍ କିମ୍ବା ସଂଯୋଗବଶତଃ ଆସିନାହିଁ:
ଦଶ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ, IDBI ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ସମସ୍ୟାଗ୍ରସ୍ତ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଥିଲା। ଏହାର ସ୍ଥିତି ସୁଧାରିବା ପାଇଁ ସରକାର ଏବଂ ଭାରତର ସରକାରୀ ବୀମା କମ୍ପାନୀ LIC ଆର୍ଥିକ ସାହାଯ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ। ୨୦୧୯ ରେ LIC ବ୍ୟାଙ୍କର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନିଜ ହାତକୁ ନେଇଥିଲା। ସେହି ବର୍ଷ, କ୍ୟାବିନେଟ୍ ଆଉ ୯୩୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ପାଣ୍ଠିକୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ଦେଇଥିଲା, ଯାହା ସରକାର ଏବଂ LIC ମଧ୍ୟରେ ବିଭାଜିତ ହୋଇଥିଲା।

ବାତ୍ସା (Watsa) ନିଜେ ଏକ ଆଲୋଚନା ବେଳେ ଏହି କଥା ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, "୨୦୧୬ ରୁ ୨୦୨୦ ମଧ୍ୟରେ IDBI ସଙ୍କଟରେ ଗତି କରୁଥିଲା। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ମୋଟ ପ୍ରାୟ ୬.୪ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରର କ୍ଷତି ହୋଇଥିଲା, ଯାହାର ଭରଣା ସରକାର ଏବଂ LIC ଦ୍ଵାରା କରାଯାଇଥିଲା।"

ଏହି ସୁଧାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ସଫଳ ପ୍ରମାଣିତ ହେଲା। ୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା, IDBI ର କ୍ୟାପିଟାଲ ଆଡିକୁଏସି ରେସିଓ ୨୭.୧୦ ପ୍ରତିଶତ ଥିଲା। ଏହି ପରିମାଣ ନିୟାମକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଥିବା ସର୍ବନିମ୍ନ ୧୧. ୫ ପ୍ରତିଶତର ଦୁଇ ଗୁଣରୁ ଅଧିକ ଅଟେ, ଯେଉଁଥିରେ 'କ୍ୟାପିଟାଲ କଞ୍ଜରଭେସନ ବଫର' ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଅଛି।

'କ୍ୟାପିଟାଲ ରେସିଓ'ର ଅର୍ଥ ତିଜୋରିରେ ରଖାଯାଇଥିବା ନଗଦ ଟଙ୍କା ନୁହେଁ; କିନ୍ତୁ, ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପଇସା ମାଧ୍ୟମରେ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ପୁଣି ଯେଉଁ ଶକ୍ତି ମିଳିଛି, ଏହା ତାର ପ୍ରତୀକ ଅଟେ। ଏହି ଶକ୍ତି ଏବେ ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସର ବିନିଯୋଗ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣର ମୁଖ୍ୟ ଆଧାର ପାଲଟିଛି। ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସର ଅଧ୍ୟକ୍ଷଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ବ୍ୟାଙ୍କ ପାଖରେ ଥିବା "ଅତିରିକ୍ତ ପୁଞ୍ଜି" ରକମ ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସର ନିଜ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ନଗଦ ଆକାରରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ।
ଏକ ଚର୍ଚ୍ଚା ସମୟରେ, ବାତ୍ସା ଆଇଡିବିଆଇ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ "୨୭ ପ୍ରତିଶତ କ୍ୟାପିଟାଲ ଆଡିକୁଏସି ଥିବା, ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଜଭୁତ ବ୍ୟାଙ୍କ" ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି କ୍ରୟକୁ "ଜୀବନରେ ଥରେ ମିଳୁଥିବା ସୁଯୋଗ" ବୋଲି କହିଥିଲେ। ବ୍ୟାଙ୍କଠାରୁ ଭବିଷ୍ୟତରେ ମିଳିବାକୁ ଥିବା ଲାଭାଂଶ ବିଷୟରେ ସେ କହିଥିଲେ: "ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ପୁଞ୍ଜିର ବହୁତ ଭଲ ଉପଲବ୍ଧତା ଅଛି, ଯାହାର ଲାଭ ଆମକୁ ମିଳିବ।"

ଆରବିଆଇ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ:
ଆରବିଆଇ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏକ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଛି ଯେ, ସେମାନେ ନିଜ ପୁଞ୍ଜିର କେତେ ଅଂଶ ଅନ୍ୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକରେ ବିନିଯୋଗ କରିପାରିବେ। ବ୍ୟାବସାୟିକ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକର ଆର୍ଥିକ ସେବା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ୨୦୨୫ ର ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା ଅନୁସାରେ, ଯେକୌଣସି ଗୋଟିଏ ସହଯୋଗୀ କମ୍ପାନୀ କିମ୍ବା ଆର୍ଥିକ ସେବା କମ୍ପାନୀରେ ବ୍ୟାଙ୍କର ଇକ୍ୱିଟି (ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ) "ସେହି ବ୍ୟାଙ୍କର ପୈଠ ହୋଇଥିବା ଶେୟାର ପୁଞ୍ଜି ଏବଂ ସଂରକ୍ଷିତ ପାଣ୍ଠିର ୧୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ" (ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୨୩)। ଏଭଳି ସମସ୍ତ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକରେ ବ୍ୟାଙ୍କର ମୋଟ ଇକ୍ୱିଟି "୨୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ" (ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୨୬)।

ଏହି ସୀମାଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟାଙ୍କର ଶୁଦ୍ଧ ସମ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ତାର ପୈଠ ହୋଇଥିବା ପୁଞ୍ଜି ଏବଂ ସଂରକ୍ଷିତ ପାଣ୍ଠି ଉପରେ ଗଣନା କରାଯାଏ, ଏବଂ ଆଇଡିବିଆଇର ବର୍ତ୍ତମାନର ବିନିଯୋଗ ମଧ୍ୟ ସେଥିରେ ଗଣାଯାଏ। ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସ ଏହି ତିନୋଟି ବ୍ୟବସାୟର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୩ ବିଲିୟନ ଡଲାର ବୋଲି କହିଛି। ଏତେ ବଡ଼ ରକମର କ୍ରୟ ଏହି ସୀମା ମଧ୍ୟରେ ଆସୁଛି କି ନାହିଁ, ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ କେଉଁ କେଉଁ ମଞ୍ଜୁରୀ ଆବଶ୍ୟକ ହେବ, ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇନାହିଁ।

ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଅନୁସାରେ ଏଭଳି ବିନିଯୋଗ ପାଇଁ ଆରବିଆଇର ପୂର୍ବ ଅନୁମତି ନେବା ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ଅଟେ। ତେଣୁ ବାତ୍ସା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିବା ନଗଦ କ୍ରୟ ଯୋଗୁଁ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ନିୟାମକ ପ୍ରଶ୍ନ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି। ଏହି ସୀମାଗୁଡ଼ିକ କିପରି ଲାଗୁ ହେବ ତାହା କାରବାରର ସଂରଚନା କିପରି କରାଯାଉଛି ତାହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ଏବଂ ତାହା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଥିର ହୋଇନାହିଁ।

ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସ କହିଛି ଯେ ଏହି ଅବଦାନ ପାଇଁ ଆରବିଆଇ (RBI), ସେବି (SEBI) ଏବଂ ଡିଜିଟ୍ ମାମଲାରେ ବୀମା ନିୟାମକ ଆଇଆରଡିଏଆଇ (IRDAI) ଙ୍କ ମଞ୍ଜୁରୀ ଆବଶ୍ୟକ ଅଟେ।

କ’ଣ ସରକାର ନିଜର ଅଧିକାର ଛାଡ଼ି ଦେଇଛନ୍ତି ?
ବିକ୍ରି ପରେ ମଧ୍ୟ, ସରକାର ଏବଂ ଏଲଆଇସି ପାଖରେ ଆଇଡିବିଆଇ ବ୍ୟାଙ୍କର ୩୪ ପ୍ରତିଶତ ସେୟାର ରହିବ। ତେବେ, ସେମାନେ କୌଣସି ବିଶେଷ ଅଧିକାର ନ ରଖିବାକୁ ସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

'ବିଜନେସ୍‌ୱାର୍ଲ୍ଡ' ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ୧୩ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ ର ଡିଆଇପିଏଏମ ର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଟିପ୍ପଣୀରେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଲିପିବଦ୍ଧ ଅଛି। ସରକାର 'ସେୟାର କ୍ରୟ ଚୁକ୍ତିନାମା'କୁ ଚୟନ କଲେ, କାରଣ ଏହାଦ୍ଵାରା "ଆଇଡିବିଆଇ ବ୍ୟାଙ୍କର ପରିଚାଳନା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହସ୍ତାନ୍ତର ହେଉଛି ଏବଂ କାରବାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ ଭାରତ ସରକାର (GOI) ଓ LIC କୁ କୌଣସି ବିଶେଷ ଅଧିକାର ଦିଆଯିବ ନାହିଁ" (ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୨.୬)। ଏହାର ଅର୍ଥ କ’ଣ ଏହା କି ଯେ, ଜଣେ ଅଂଶଧନକାରୀ ଭାବରେ ସେମାନଙ୍କର ମତଦାନ କରିବାର କୌଣସି ଅଧିକାର ରହିବ ନାହିଁ? ଏଭଳି ବିବୃତି ଉପରେ ସରକାର ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। ସରକାର ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସେମାନେ ଆଇଡିବିଆଇର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ନିଜର ମନୋନୀତ ସଦସ୍ୟ ଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନେବେ।

ସେହି ଟିପ୍ପଣୀରେ 'ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସ'କୁ କ୍ରେତା ଭାବରେ ସୁପାରିଶ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ 'ଗୋ ଡିଜିଟ୍' ଏବଂ 'ଆଇଆଇଏଫଏଲ କ୍ୟାପିଟାଲ'କୁ ଆଇଡିବିଆଇ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ସାମିଲ ବା ବିଲୟ କରିବା ପାଇଁ ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସର ଯୋଜନା ବିଷୟରେ କୌଣସି ଉଲ୍ଲେଖ ନାହିଁ; କିମ୍ବା ସରକାରଙ୍କୁ ଏହି ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ଜଣାଥିଲା କି ନାହିଁ, ତାହା ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନାହିଁ। ଯେଉଁଦିନ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ଏହି ବିକ୍ରିକୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ଦେଲା, ସେହି ଦିନ ୧୪ ଅକ୍ଟୋବରରେ ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସ ଏହି ଯୋଜନା ଘୋଷଣା କରିଥିଲା।

ଘଟଣାକ୍ରମ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ:
ସରକାର IDBI ରେ ଥିବା ନିଜ ସେୟାରକୁ ପ୍ରତି ସେୟାର ୮୧ ଟଙ୍କା ଦରରେ ବିକ୍ରି କଲେ, ଯାହା ସେହି ଦିନର ବଜାର ମୂଲ୍ୟ ଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୧୦ ପ୍ରତିଶତ କମ୍ ଥିଲା।
ବିକ୍ରି ପରେ ସରକାର ନିଜର ସମସ୍ତ ବିଶେଷ ଅଧିକାର ଛାଡ଼ି ଦେଲେ।
ମାତ୍ର ଏକ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ, ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସ (Fairfax) ଘୋଷଣା କଲା ଯେ, IDBI ପାଖରେ ଥିବା ଅତିରିକ୍ତ ପୁଞ୍ଜିକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସର ନିଜ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ସେୟାର ବଜାର ଦରରେ କିଣାଯିବ।

ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସର ପକ୍ଷ
ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସ ଅନୁସାରେ, ଏହି ଯୋଜନା ଦ୍ଵାରା "ଏକ ସମନ୍ୱିତ ଆର୍ଥିକ ସେବା କମ୍ପାନୀ ଗଠନ ହେବ, ଯାହା ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ସମସ୍ତ ସମାଧାନ ଯୋଗାଇ ଦେଇପାରିବ।" ଡିଜିଟ୍, ଆଇଡିବିଆଇର ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ବୀମା ବିକ୍ରି କରିପାରିବ। କନଫରେନ୍ସ କଲ୍‌ରେ ବାତ୍ସା କହିଥିଲେ ଯେ ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସ ଏହି ବ୍ୟବସାୟଗୁଡ଼ିକର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମିଶ୍ରଣ କିମ୍ବା ରିବ୍ରାଣ୍ଡିଂ କରିବ ନାହିଁ। "ଆମେ କେବେ ବି କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଜବରଦସ୍ତି ସମନ୍ୱୟ ରଖିବାରେ ବିଶ୍ୱାସ କରିନାହୁଁ," ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ।

ଏହି ଯୋଜନା ସପକ୍ଷରେ ଏକ ଦୃଢ଼ ଯୁକ୍ତି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ରହିଛି:
ଦଶ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା 'ଗୋ-ଡିଜିଟ୍' କମ୍ପାନୀ ଆଜି ସେୟାର ବଜାରରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ଏବଂ ଏକ ଲାଭଜନକ ବୀମା କମ୍ପାନୀ ଅଟେ। 'ଆଇଆଇଏଫଏଲ କ୍ୟାପିଟାଲ' ଏକ ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବ୍ରୋକର ସଂସ୍ଥା। ଆଇଡିବିଆଇ (IDBI) ର ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ 'ଡିଜିଟ୍'ର ବୀମା ଉତ୍ପାଦ ବିକ୍ରି କଲେ ଆଇଡିବିଆଇ ଲାଭବାନ ହୋଇପାରେ, ଯାହାର ଫାଇଦା ସରକାର ଏବଂ ଏଲଆଇସି ସମେତ ସମସ୍ତ ସେୟାରଧାରୀଙ୍କୁ ମିଳିବ।

ତେବେ, ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବ୍ୟବସାୟ କେତେ ଭଲ ତାହା ଗୋଟିଏ ପ୍ରଶ୍ନ ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ଏହାର ନିୟମ ଓ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ କିଏ ସ୍ଥିର କରୁଛି, ତାହା ଦ୍ଵିତୀୟ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନ। ଏଠାରେ 'ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସ' କମ୍ପାନୀ ବିକ୍ରେତା ଭୂମିକାରେ ରହିବ। ଆଇଡିବିଆଇ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖୁଥିବା ଅଂଶଧନକାରୀ ହୋଇଥିବାରୁ, କ୍ରେତା ପକ୍ଷରୁ ମଧ୍ୟ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଅଧିକାର ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ରହିବ। ଯଦି କାରବାରର ମୂଲ୍ୟ ଏବଂ ସମୟ ଦ୍ଵିତୀୟ ପକ୍ଷ (ବିକ୍ରେତା) ଦ୍ଵାରା ସ୍ଥିର କରାଯାଉଛି, ତେବେ ଏକ ଭଲ ବ୍ୟବସାୟ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ସେୟାରଧାରୀମାନଙ୍କର କ୍ଷତି ହୋଇପାରେ।

ଭାରତୀୟ ନିୟମ ଏହି ବିପଦକୁ ଚିହ୍ନଟ କରେ। ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଥିବା SEBI ର ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ସମ୍ବନ୍ଧିତ ପକ୍ଷଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ବଡ଼ କାରବାର ପାଇଁ କମ୍ପାନୀର ଅଡିଟ୍ କମିଟି ଏବଂ ତାର ସେୟାରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଞ୍ଜୁରୀ ଆବଶ୍ୟ cages, ଏବଂ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ପକ୍ଷମାନଙ୍କୁ ସେଥିରେ ମତଦାନ କରିବାର ଅଧିକାର ନଥାଏ।

ଏଥିସହିତ, ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସ ଆଇଡିବିଆଇର ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟଶୈଳୀରେ କୌଣସି ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଉନାହିଁ। କଲ୍ ବେଳେ ବାତ୍ସା କହିଥିଲେ ଯେ ରାକେଶ ଶର୍ମା ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ଅଧିକାରୀ (CEO) ଭାବେ ବଜାୟ ରହିବେ, ଡିଜିଟ୍ ଏବଂ ଆଇଆଇଏଫଏଲ କ୍ୟାପିଟାଲ "ପ୍ରାୟ ସ୍ଵାଧୀନ ଭାବରେ" ଚାଲିବ।

ଏହି ଯୋଜନାର ସମର୍ଥନ ବ୍ୟବସାୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଏହି ଖବର ଯୋଗୁଁ ଯେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ତାହା ଅର୍ଥ ବିଷୟରେ ଅଟେ, ଏବଂ ଏହାକୁ କିପରି ଖର୍ଚ୍ଚ କରାଯିବ ତାହା କିଏ ସ୍ଥିର କରିବ, ସେହି ବିଷୟରେ ଅଟେ। ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସ ଏହା ମଧ୍ୟ ଦୋହରାଇଛି ଯେ କୌଣସି ଜିନିଷ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହୋଇନାହିଁ:

କୌଣସି ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଚୁକ୍ତି ହୋଇନାହିଁ। କମ୍ପାନୀର ବିବୃତି ଅନୁସାରେ, ଆଇଡିବିଆଇ ବ୍ୟାଙ୍କର କ୍ରୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ବିନିଯୋଗଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ କିମ୍ବା ଉଭୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ। ଏହାଛଡ଼ା, 'ଡିଜିଟ୍' କିମ୍ବା 'ଆଇଆଇଏଫଏଲ କ୍ୟାପିଟାଲ' ର ପ୍ରଶାସନ କିମ୍ବା ପରିଚାଳନା ପଦ୍ଧତିରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଶା କରାଯାଉନାହିଁ ବୋଲି ସେଥିରେ କୁହାଯାଇଛି।

ବାତ୍ସା ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ କରିବା ସମୟରେ "ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଏବଂ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଗ୍ରହଣ କରିଥିବାରୁ ସରକାର ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଟିମ୍‌କୁ" ଧନ୍ୟବାଦ ଜଣାଇଥିଲେ। ଡିଆଇପିଏଏମର ରେକର୍ଡ ଅନୁସାରେ, କେବଳ ଜଣେ ବୋଲିଦାତା  ସଂଶୋଧିତ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦାଖଲ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ବିଡ୍ ଅସଫଳ ହେବା ପରେ 'ରିଜର୍ଭ ପ୍ରାଇସ୍'କୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ବା ରଦ୍ଦ କରାଯାଇଥିଲା।

ଏହାଦ୍ଵାରା ମୂଳ ଆର୍ଥିକ ଗଣିତରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉନାହିଁ। କ୍ୟାବିନେଟ୍ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଦିନ ଆଇଡିବିଆଇର ସେୟାର ମୂଲ୍ୟ ଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୧୦ ପ୍ରତିଶତ କମ୍ ମୂଲ୍ୟରେ କିଣୁଥିବା ପକ୍ଷ, ଏବେ ସେହି ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ନିଜ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ବଜାର ଦରରେ ବିକ୍ରି କରିବାର ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଉଛି ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ ସେ ବ୍ୟାଙ୍କର 'ଅତିରିକ୍ତ' ପାଣ୍ଠି ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଯାଉଛି।

Also Read- ବାତ୍ୟା ଓ ବନ୍ୟା ବିପନ୍ନଙ୍କ ପାଇଁ ଖୁସି ଖବର! ମିଳିବ ଏତିକି ଟଙ୍କା ସହାୟତା...