Unique Ravan Dahan: ଦଶହରାରେ ଅଜବ ରାବଣ ଦହନ: କେଉଁଠି ଜଳିଲା ଅସରପା, ତ କେଉଁଠି ଜ୍ଞାନେଶ କୁମାରଙ୍କ ପୁତଳା

Unique Ravan Dahan: ଦଶହରା ହେଉଛି ଅଧର୍ମ ଉପରେ ଧର୍ମ ଏବଂ ଅସତ୍ୟ ଉପରେ ସତ୍ୟର ବିଜୟର ପ୍ରତୀକ। ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏହି ଅବସରରେ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ରାବଣ, ମେଘନାଦ ଓ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପୁତଳା ଦହନ କରାଯାଏ। ତେବେ ଏଥର ଦଶହରାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି କିଛି ଭିନ୍ନ ଦୃଶ୍ୟ। ପାରମ୍ପରିକ ରାବଣ ଦହନ ସହିତ ନିଶା, ନକଲି ଔଷଧ କାରବାର, ଗନ୍ଦଗି ଓ ବିଭିନ୍ନ ସାମାଜିକ-ରାଜନୈତିକ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନେଇ ପୁତଳା ଦହନ କରାଯାଇଛି। ଦିଲ୍ଲୀରେ ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୁକ୍ତ ଜ୍ଞାନେଶ କୁମାରଙ୍କ ପ୍ରତିକୃତି ଏବଂ ୩୦ ଫୁଟ୍‌ର ଅସରପା ପୁତଳା ଦହନ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି।

ଦିଲ୍ଲୀରେ ଜ୍ଞାନେଶ କୁମାର ଓ ଅସରପାର ପୁତଳା ଦହନ:
ଦିଲ୍ଲୀରେ ୟୁଥ୍ କଂଗ୍ରେସ କର୍ମୀମାନେ ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୁକ୍ତ ଜ୍ଞାନେଶ କୁମାରଙ୍କୁ ରାବଣ ରୂପରେ ଚିତ୍ରଣ କରି ଏକ ପୁତଳା ଦହନ କରିଥିଲେ। ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନେଇ ନିଜର ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରିବା ପାଇଁ କର୍ମୀମାନେ ‘ଭୋଟ୍ ଚୋରି କି ରାସଲୀଳା’ ଶୀର୍ଷକରେ ଏକ ନୁକ୍କଡ଼ ନାଟକ ମଧ୍ୟ ପରିବେଷଣ କରିଥିଲେ।

ଅନ୍ୟପଟେ, ଦିଲ୍ଲୀର ପୀତମପୁରାରେ ଆୟୋଜିତ ରାମଲୀଳା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ରାବଣ, ମେଘନାଦ ଓ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ୩୦ ଫୁଟ୍ ଉଚ୍ଚତାର ଏକ ଅସରପା ପୁତଳା ମଧ୍ୟ ଦହନ କରାଯାଇଥିଲା। ଶ୍ରୀ କେଶବ ରାମଲୀଳା ସମିତି ପକ୍ଷରୁ ଏହି ଅସରପାକୁ ଗନ୍ଦଗିର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା।

ନକଲି ଔଷଧ କାରବାର ବିରୋଧରେ ‘ଆଜିର ରାବଣ’
ଦିଲ୍ଲୀର ପଶ୍ଚିମ ବିହାରରେ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥ ରାମଲୀଳା ସମିତି ପକ୍ଷରୁ ଏଥର ‘ଆଜିର ରାବଣ’ ନାମରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପୁତଳା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା। ସମିତିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ସନ୍ଦୀପ ବିନ୍ଦୁଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଏହି ପୁତଳା ଜେନେରିକ୍ ଔଷଧର ଦାମ୍‌କୁ ନେଇ କଥିତ ଅନିୟମିତତା ଏବଂ ନକଲି ଔଷଧ କାରବାରର ପ୍ରତୀକ ଥିଲା।

ତାଙ୍କ ମତରେ, ଔଷଧର ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ହେଉଥିବା ବେଳେ ନକଲି ଔଷଧ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନ ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ଏହି ପୁତଳା ଦହନ ମାଧ୍ୟମରେ ସମିତି ସମାଜରେ ଏପରି ଅନିୟମିତତା ବିରୋଧରେ ସଚେତନତାର ବାର୍ତ୍ତା ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲା।

ଲକ୍ଷ୍ନୌରେ ୭୫ ଫୁଟ୍‌ର ରାବଣ, ଟାର୍ଗେଟ୍‌ରେ ‘ଦିମାଗୀ ନକ୍ସଲବାଦ’
ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ରାଜଧାନୀ ଲକ୍ଷ୍ନୌରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଥିମ୍‌ରେ ରାବଣ ପୁତଳା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା। ରାମଲୀଳା ପଡ଼ିଆରେ ୭୫ ଫୁଟ୍ ଉଚ୍ଚତାର ଏହି ପୁତଳା ଦହନ ମାଧ୍ୟମରେ ଆୟୋଜକମାନେ ‘ରାଷ୍ଟ୍ରବିରୋଧୀ’, ‘ସନାତନ ବିରୋଧୀ’ ଏବଂ ‘ଦିମାଗୀ ନକ୍ସଲବାଦ’ ଭଳି ପ୍ରବୃତ୍ତି ବିରୋଧରେ ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇଥିବା କହିଥିଲେ। ଏହି ଥିମ୍ ରାବଣ ଦହନକୁ କେବଳ ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରାରେ ସୀମିତ ନ ରଖି ସମସାମୟିକ ସାମାଜିକ ଓ ବିଚାରଧାରା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ସହ ଯୋଡ଼ିଥିଲା।

ପଞ୍ଜାବରେ ନିଶାକୁ ରାବଣର ପ୍ରତୀକ:
ପଞ୍ଜାବର ଲୁଧିଆନାସ୍ଥିତ ଡେରେସି ପଡ଼ିଆରେ ଆୟୋଜିତ ରାବଣ ଦହନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ଏଠାରେ ରାବଣ ପୁତଳାକୁ ‘ଚିଟ୍ଟା’ ଅର୍ଥାତ୍ ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ ସମସ୍ୟାର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା।

ପଞ୍ଜାବରେ ନିଶା ସମସ୍ୟା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ହୋଇ ରହିଛି। ଆଗାମୀ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ନିଶାମୁକ୍ତି ପ୍ରସଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ରାଜନୈତିକ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ପାଉଛି। ନିଶାକୁ ରାବଣର ପ୍ରତୀକ କରିବା ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ସାମାଜିକ ସମସ୍ୟା ବିରୋଧରେ ବାର୍ତ୍ତା ଦିଆଯାଇଥିଲା।

ଇନ୍ଦୋରରେ ମୁସ୍କାନ ଓ ସାହିଲଙ୍କ ପ୍ରତିକୃତିକୁ ନେଇ ବିବାଦ:
ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଇନ୍ଦୋରରେ ‘ପୌରୁଷ’ ନାମକ ଏକ ସଂସ୍ଥା ପକ୍ଷରୁ ମୁସ୍କାନ ରସ୍ତୋଗୀ ଓ ସାହିଲ ଶୁକ୍ଳାଙ୍କ ଫଟୋ ଥିବା ପୁତଳା ଦହନ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରାଯାଇଥିଲା। ସୌରଭ ରାଜପୁତ ହତ୍ୟା ମାମଲାରେ ଉଭୟଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟ ଅଭିଯୁକ୍ତ ଭାବେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ବେଳେ ସେମାନେ ଜେଲ୍‌ରେ ଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି। ତେବେ ପୁଲିସ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବା ପରେ ପୁତଳାରୁ ଉଭୟଙ୍କ ଫଟୋ ହଟାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହାପରେ ପୁତଳା ଦହନ କରାଯାଇଥିଲା।

ଦଶହରାରେ ସାମାଜିକ ସମସ୍ୟା ବିରୋଧରେ ବାର୍ତ୍ତା:
ଏଥର ଦଶହରାରେ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ପାରମ୍ପରିକ ରାବଣ ଦହନ ସହିତ ସମାଜର ବିଭିନ୍ନ ସମସ୍ୟାକୁ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା। କେଉଁଠି ନିଶା ବିରୋଧରେ ବାର୍ତ୍ତା ଦିଆଯାଇଥିଲା, ତ କେଉଁଠି ନକଲି ଔଷଧ କାରବାର, ଗନ୍ଦଗି ଓ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନେଇ ପ୍ରତିବାଦ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ଦର୍ଶାଇଛି ଯେ ଅନେକ ଆୟୋଜକ ଦଶହରାର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ପରମ୍ପରାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ସମାଜରେ ଥିବା ସମସ୍ୟା ଓ ନିଜ ମତାମତକୁ ଲୋକଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।